Gdzie dokładnie przebiega granica między tym, co świadome, a tym, co ukryte przed naszym umysłem? W moich badaniach łączę psychologię z neuronauką, aby zajrzeć „pod maskę” ludzkiego mózgu i zrozumieć, jak rodzi się świadomość.

W naszym laboratorium rzucamy wyzwanie zmysłom. Stosujemy specjalne techniki prezentacji obrazów, które pozwalają nam precyzyjnie kontrolować to, co widzi badana osoba – a raczej to, co wydaje jej się, że widzi. Często bowiem bodziec dociera do oka, ale umysł go ignoruje. Śledząc aktywność mózgu milisekunda po milisekundzie, szukamy tego jednego, kluczowego momentu: „iskry” uświadomienia. Naszym celem jest odnalezienie neuronalnych śladów, swoistych podpisów, które odróżniają świadome doświadczenie od procesów dziejących się poza naszą kontrolą.

Chcę dowiedzieć się także, ile nasz mózg potrafi „zobaczyć” i zrozumieć bez naszego udziału. Czy bodźce, których nie jesteśmy świadomi, mogą sterować naszymi decyzjami? Odpowiedź na to pytanie to coś więcej niż nauka – to klucz do zrozumienia, dlaczego myślimy i działamy w taki, a nie inny sposób.

1. Doradzińska, Ł., Furtak, M., & Bola, M. (2022). Perception of semantic relations in scenes: A registered report study of attention hold. Consciousness and Cognition, 100, 103315. 

2. Furtak, M., Mudrik, L., & Bola, M. (2022). The forest, the trees, or both? Hierarchy and interactions between gist and object processing during perception of real-world scenes. Cognition, 221, 104983. 

3. Furtak, M., Doradzińska, Ł., Ptashynska, A., Mudrik, L., Nowicka, A., & Bola, M. (2020). Automatic attention capture by threatening, but not by semantically incongruent natural scene images. Cerebral Cortex, 30(7), 4158-4168. 

Czy substancje, które radykalnie zmieniają naszą percepcję iświadomość, mogą być kluczem do lepszego ich zrozumienia? Doświadczenie w badaniu świadomości stało się dla mnie fundamentem do rozpoczęcia nowego, fascynującego projektu: analizy wpływu psychodelików, takich jak LSD czy psylocybina, na nasz umysł.

W tym nurcie badań wychodzę poza laboratorium, przyglądając się naturalistycznemu przyjmowaniu tych substancji. Korzystam z szerokiego wachlarza narzędzi – od szczegółowych kwestionariuszy psychologicznych po zaawansowane techniki neuroobrazowania. Moim głównym celem jest odkrycie, jak psychodeliki zmieniają sposób, w jaki reagujemy na emocje. Czy sprawiają, że inaczej przeżywamy radość, a może modyfikują nasz stosunek do lęku czy smutku?

Ponadto, szukam odpowiedzi na pytanie, jak regularny kontakt z tymi substancjami wpływa na dynamiczną 'architekturę' pracy naszego mózgu. Czy ich zażywanie trwale zmienia sposób, w jaki nasz umysł przetwarza rzeczywistość? To badania, które nie tylko opisują działanie konkretnych substancji, ale przede wszystkim rzucają nowe światło na elastyczność ludzkiej psychiki i jej granice.

Najważniejsze publikacje:

1. Orlowski, P., Domagalik-Pittner, A., & Bola, M. (2025). Investigating Emotional Reactivity in Experienced Users of Psychedelics: a cross-sectional fMRI study. OSF preprint (w recenzji).

2. Orłowski, P., Hobot, J., Ruban, A., Szczypiński, J., & Bola, M. (2024). The relation between naturalistic use of psychedelics and perception of emotional stimuli: An event-related potential study comparing non-users and experienced users of classic psychedelics. Journal of Psychopharmacology, 38(1), 68-79.  

3. Orłowski, P., Ruban, A., Szczypiński, J., Hobot, J., Bielecki, M., & Bola, M. (2022). Naturalistic use of psychedelics is related to emotional reactivity and self-consciousness: The mediating role of ego-dissolution and mystical experiences. Journal of Psychopharmacology, 36(8), 987-1000.